Khi trẻ bước sang cột mốc 1 tuổi, nhiều cha mẹ bắt đầu mong chờ khoảnh khắc con mình chập chững những bước đi đầu tiên. Tuy nhiên, không phải em bé nào cũng có thể đi ngay khi tròn 12 tháng tuổi. Trên thực tế, rất nhiều trẻ 12 tháng chưa biết đi, thậm chí có bé đến 14 hoặc 15 tháng mới bắt đầu bước đi.
Điều này khiến không ít phụ huynh cảm thấy lo lắng và tự hỏi liệu 12 tháng chưa biết đi có phải là dấu hiệu chậm phát triển hay không. Một số cha mẹ còn so sánh con mình với những em bé khác đã biết đi từ sớm và càng thêm sốt ruột.
Theo các chuyên gia nhi khoa, mỗi em bé đều có tốc độ phát triển riêng, vì vậy việc so sánh giữa các trẻ đôi khi không hoàn toàn chính xác. Có trẻ biết đi từ 9 hoặc 10 tháng tuổi, nhưng cũng có những trẻ 12 tháng chưa biết đi mà vẫn phát triển hoàn toàn bình thường.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu chi tiết về việc trẻ 12 tháng chưa biết đi, nguyên nhân phổ biến, dấu hiệu phát triển bình thường và khi nào cha mẹ cần đưa trẻ đi kiểm tra.
Trẻ 12 tháng chưa biết đi có bình thường không?
Câu trả lời là có thể hoàn toàn bình thường.
Các chuyên gia cho biết trẻ thường bắt đầu biết đi trong khoảng 9 đến 18 tháng tuổi. Vì vậy, nếu trẻ 12 tháng chưa biết đi thì điều đó vẫn nằm trong phạm vi phát triển bình thường.
Ở giai đoạn 12 tháng tuổi, nhiều trẻ vẫn đang trong quá trình hoàn thiện các kỹ năng vận động như:
- đứng vững
- giữ thăng bằng
- vịn đồ vật để di chuyển
Những kỹ năng này là bước chuẩn bị quan trọng trước khi trẻ có thể tự bước đi.
Một số trẻ thậm chí có thể bò rất nhanh và thích bò hơn đi, vì bò giúp chúng di chuyển nhanh và an toàn hơn. Khi trẻ cảm thấy đủ tự tin và cơ bắp phát triển tốt hơn, việc đi lại sẽ diễn ra một cách tự nhiên.
Vì vậy, việc 12 tháng chưa biết đi không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bất thường.
Các mốc phát triển vận động trong năm đầu đời
Để hiểu rõ hơn về việc 12 tháng chưa biết đi, cha mẹ cần biết các mốc phát triển vận động phổ biến của trẻ.
Giai đoạn 3 – 6 tháng tuổi
Trong những tháng đầu đời, trẻ bắt đầu phát triển khả năng kiểm soát cơ thể.
Ở giai đoạn này, trẻ thường có thể:
- lật người từ nằm ngửa sang nằm sấp
- nâng đầu khi nằm sấp
- bắt đầu chống tay
Những kỹ năng này giúp phát triển cơ cổ, cơ lưng và cơ vai, tạo nền tảng cho các kỹ năng vận động sau này.
Giai đoạn 6 – 9 tháng tuổi
Khi trẻ lớn hơn, khả năng vận động bắt đầu phát triển nhanh hơn.
Nhiều trẻ có thể:
- ngồi vững mà không cần hỗ trợ
- bắt đầu bò hoặc trườn
- vịn vào đồ vật để đứng
Đây là giai đoạn trẻ bắt đầu khám phá môi trường xung quanh một cách chủ động hơn.
Giai đoạn 9 – 12 tháng tuổi
Ở giai đoạn này, trẻ đang chuẩn bị cho việc tập đi.
Một số kỹ năng phổ biến bao gồm:
- đứng vịn đồ vật
- bước vài bước khi có người đỡ
- di chuyển bằng cách vịn bàn ghế
Tuy nhiên, không phải tất cả trẻ đều có thể đi ngay khi tròn 12 tháng. Vì vậy, việc 12 tháng chưa biết đi vẫn được xem là bình thường.
Nguyên nhân khiến trẻ 12 tháng chưa biết đi
Có nhiều lý do khiến trẻ 12 tháng chưa biết đi, và phần lớn các nguyên nhân đều không đáng lo ngại.
Mỗi trẻ có tốc độ phát triển khác nhau
Không phải tất cả trẻ đều đạt các mốc phát triển cùng thời điểm. Một số trẻ phát triển vận động nhanh, trong khi những trẻ khác cần nhiều thời gian hơn.
Điều này hoàn toàn bình thường.
Trẻ thích bò hơn đi
Một số trẻ bò rất nhanh nên không cảm thấy cần thiết phải đi. Bò giúp trẻ di chuyển nhanh và ổn định hơn, vì vậy nhiều bé sẽ tiếp tục bò trong một thời gian trước khi bắt đầu tập đi.
Cơ bắp của trẻ chưa đủ mạnh
Việc đi lại đòi hỏi sự phối hợp của nhiều nhóm cơ khác nhau. Nếu cơ chân hoặc cơ thân chưa đủ mạnh, trẻ có thể cần thêm thời gian để phát triển trước khi bước đi.
Trẻ ít có cơ hội vận động
Nếu trẻ thường xuyên:
- ngồi xe tập đi
- ngồi ghế ăn quá lâu
- nằm trong cũi
thì trẻ sẽ ít có cơ hội luyện tập các kỹ năng vận động cần thiết.
Khi nào trẻ 12 tháng chưa biết đi là dấu hiệu đáng lo?
Trong đa số trường hợp, việc 12 tháng chưa biết đi không phải là vấn đề nghiêm trọng. Tuy nhiên, cha mẹ nên chú ý nếu trẻ có những dấu hiệu sau:
- Trẻ 18 tháng vẫn chưa biết đi
- Trẻ không thể đứng vịn
- Trẻ không thể giữ thăng bằng khi đứng
- Trẻ có dấu hiệu yếu cơ hoặc cứng cơ
Nếu xuất hiện những dấu hiệu này, cha mẹ nên đưa trẻ đến bác sĩ nhi khoa để được kiểm tra.
Cách giúp trẻ 12 tháng chưa biết đi tập đi nhanh hơn
Cha mẹ có thể hỗ trợ trẻ phát triển kỹ năng đi lại bằng nhiều cách đơn giản.
Tạo môi trường vận động an toàn
Một không gian rộng rãi và an toàn sẽ giúp trẻ thoải mái tập đi.
Cha mẹ nên:
- dọn gọn đồ đạc
- trải thảm mềm
- loại bỏ vật sắc nhọn
Khuyến khích trẻ đứng và di chuyển
Cha mẹ có thể đặt đồ chơi ở vị trí cao hơn để khuyến khích trẻ đứng lên và với lấy. Điều này giúp trẻ luyện tập khả năng giữ thăng bằng.
Dắt tay trẻ tập đi
Dắt tay trẻ đi vài bước mỗi ngày có thể giúp trẻ tự tin hơn. Tuy nhiên, cha mẹ không nên ép trẻ đi nếu trẻ chưa sẵn sàng.
Hạn chế xe tập đi
Xe tập đi có thể khiến trẻ phụ thuộc vào thiết bị và ít luyện tập cơ bắp cần thiết cho việc đi lại.
Những sai lầm cha mẹ thường mắc khi trẻ 12 tháng chưa biết đi
Khi thấy con 12 tháng chưa biết đi, nhiều cha mẹ thường lo lắng và vô tình mắc phải một số sai lầm như:
- ép trẻ tập đi quá sớm
- so sánh con với những trẻ khác
- cho trẻ sử dụng xe tập đi quá nhiều
Những điều này có thể khiến trẻ cảm thấy áp lực và làm chậm quá trình phát triển tự nhiên.
Kết luận
Việc 12 tháng chưa biết đi là điều khá phổ biến và trong nhiều trường hợp hoàn toàn bình thường. Phần lớn trẻ sẽ bắt đầu bước đi trong khoảng 12 đến 18 tháng tuổi.
Thay vì quá lo lắng, cha mẹ nên tạo điều kiện để trẻ vận động và phát triển tự nhiên. Chỉ khi trẻ 18 tháng vẫn chưa biết đi hoặc có những dấu hiệu bất thường, cha mẹ mới nên đưa trẻ đi khám để được tư vấn từ bác sĩ chuyên khoa.
Sự kiên nhẫn và đồng hành của cha mẹ sẽ giúp trẻ tự tin bước đi và phát triển khỏe mạnh trong những năm đầu đời.
